Mannen kunnen niet multitasken, maar vrouwen ook niet
Sequentieel werken, deel 1
Denk jij ook dat vrouwen beter zijn in multitasken dan mannen? Dan ben je niet de enige: in een onderzoek onder bijna 500 mensen uit onder meer Nederland, de VS en Duitsland dacht 80% dat vrouwen de betere multitaskers zijn.
Maar dat stereotype klopt niet.
Nee, mannen zijn niet beter in multitasken, dat niet. Maar mannen én vrouwen zijn er even slecht in. Dat laten Patricia Hirsch en collega’s zien met experimenten:
“Multitasken leidde in alle experimentele condities tot aanzienlijk lagere prestaties, zonder dat er op één van deze tien metingen een significant verschil tussen mannen en vrouwen werd gevonden.”
Multitasken is een mythe
Multitasken – het tegelijk uitvoeren van twee cognitief belastende taken – bestaat eigenlijk helemaal niet. We kunnen niet multitasken.
Tegelijkertijd praten en wandelen? Geen probleem, omdat wandelen automatisch gaat. Maar je e-mail lezen én de vergadering volgen? Geen schijn van kans. Zie ook dit filmpje, waarin neurobioloog en Slimste Mens-winnaar Brankele Frank dat glashelder uitlegt.
We kunnen beter praten over switchtasken: het steeds snel wisselen tussen activiteiten. Dat switchen voelt misschien efficiënt, maar dat is het niet. De effecten zijn zelfs behoorlijk beroerd. Volgens hoogleraar Gloria Mark leidt switchtasken tot:
Hogere bloeddruk
Meer stress
Lagere prestaties
En ja, dat geldt zowel voor mannen als voor vrouwen.
Waarom je multitasken beter kunt mijden
Waarom is dat schakelen tussen taken zo funest? Het begrip aandachtsresidu helpt om dat te begrijpen. Deze term, bedacht door Sophie Leroy, laat zien dat er een beetje aandacht bij een eerdere taak blijft hangen. Met als gevolg: je bent niet 100% gefocust op wat je nú doet.
Ik merk het zelf ook. Als ik vastzit met schrijven (van dit stuk, ai), dan check ik mijn Whatsapp. Als ik weer verder schrijf, houd ik me ook bezig met dat ene appje dat ik nog moet beantwoorden. Dus blijf ik daar in hangen en concentreer ik me minder op de tekst waar ik aan werk.
Dit geldt ook in het privéleven. De Volkskrant beschrijft een onderzoek van Tilburg University naar de interactie tussen ouder en kind in de wachtkamer van het consultatiebureau. De conclusie:
“De kans dat ouders reageren op een vraag van het kind was vijf keer kleiner als ze op hun telefoon keken. En dat niet alleen. De reacties waren ook minder positief en eerder afwijzend van aard.”
Deze reactie noemen we ook wel phubbing: een samentrekking van phone (telefoon) en snubbing (afpoeieren). We negeren de ander omdat we met onze telefoon bezig zijn.

Want hé, Robbert Dijkgraaf doet ook geen twee dingen tegelijk
Je concentreren op één taak is dus beter. Maar dat vinden we lastig. Politici, net mensen, ook. Gemiddeld kijken Tweede Kamerleden bijvoorbeeld 38 procent van de tijd op hun telefoon tijdens debatten, blijkt uit een onderzoek van mediawetenschapper Sidney Vollmer en twaalf studenten. Er zijn zelfs uitschieters tot 90 procent. De onderzoeker vertelt tegen RTL dat de Kamerleden verschillende dingen doen:
“Sommigen zijn daadwerkelijk met werk bezig en lezen stukken of beantwoorden mails. Maar er zijn ook Kamerleden die gamen. Of ze deelden Instastory’s, maar ze waren vooral heel veel bezig met sociale media.”
Ook in het vak van het kabinet is dat zichtbaar. Staatssecretarissen en ministers die gebogen over hun telefoon zitten, zonder oog voor de Tweede Kamer tegenover hen.
In vak K was er één uitzondering. Robbert Dijkgraaf, voormalig minister van Onderwijs, keek consequent niet op zijn telefoon. Dat viel gewoon op. Hij luisterde altijd, zelfs tijdens de dagenlange debatten tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen. Dit helpt hem om beter te reageren, vertelt hij aan NRC.
Voordat Dijkgraaf minister werd, schreef hij in Time al over de gevaren van multitasken.
Tijd voor een nieuw ritme
Meerdere dingen tegelijk doen werkt niet. Het zorgt voor meer stress en minder prestaties. We kunnen beter één ding tegelijk doen. Sequentieel werken dus, in plaats van parallel. (Ik weet zelf nog niet of ik sequentieel werken een mooie term vind, dus als je alternatieven hebt, hoor ik het graag, kan via comments of gewoon een reply.)
Dit geldt op taakniveau. We kunnen beter monotasken dan multitasken.
Maar ook op projectniveau. Het kan helpen om een klein aantal projecten te kiezen voor een bepaalde periode, in plaats van alles tegelijk te doen. Ik heb al vaker gemerkt dat ik onrustig werk als ik veel projecten naast elkaar doe.
Tot slot kan je het toepassen op een levensfase. Zo kunnen mantelzorgers ervoor kiezen om een tijdje minder te werken. Wel belangrijk dat organisaties dat steunen, bijvoorbeeld via levensfasebewust personeelsbeleid.
Dit idee van sequentialiteit werk ik de komende edities verder uit.
De volgende keer dat ik me weer verveel tijdens een vergadering, vraag ik me af: Wat zou Robbert Dijkgraaf doen?
Maar dit is niet het enige. Mijn collega Marij Swinkels wees me op een meer fundamentele vraag: Waarom werken we eigenlijk in organisaties die van ons verwachten dat we continu meerdere dingen tegelijk doen?
Blijf nadenken,
Lars
Vond je dit interessant? Geef de nieuwsbrief dan een hartje of plaats een reactie. Dan zien meer mensen hem.
Je kunt dit stuk doorsturen naar een vriend, partner of collega. Abonneren is gratis.
Leestips
Plos One: Mannen en vrouwen zijn even slecht in multitasken
CNN: Gloria Mark over de gevaren van multitasken
TIME: Robbert Dijkgraaf over onder andere multitasken
Spraakmakers: een filmpje van neurobioloog en Slimste Mens-winnaar Brankele Frank over waarom we niet kunnen multitasken
De Volkskrant: Schermgebruik van ouders
Tot slot
Op Radio 1 bespraken we de groei van het aantal ambtenaren. Ik stelde dat een van de redenen (niet de enige) voor deze groei was dat de Rijksoverheid steeds meer taken krijgt. Dit is in lijn met het FD-artikel over waarom we het zo lastig vinden om taken te schrappen.
Vond je dit interessant? Geef de nieuwsbrief dan een hartje of plaats een reactie. Dan zien meer mensen hem.
Je kunt dit stuk doorsturen naar een vriend, partner of collega.


Pijnlijk waar dat gedeelte over phubbing!